Prof. Dr. Suna EmirProf. Dr. Suna Emir Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Doktoru Çocuk Hematoloji - Çocuk OnkolojiProf. Dr. Suna EmirİletişimMenü

Demir Eksikliği Anemisi

Demir Eksikliği Anemisi

Demir Eksikliği Anemisi Nedir?

Çocuklarda kansızlığın en sık nedeni demir eksikliği anemisidir. Demir vücutta tüm hücreler için gerekli olan bir elementdir.

Tüm vücuda oksijen taşıyan bir protein olan Hemoglobin yapımı için demire gereksinim vardır. Yeterli demir alınmazsa hemoglobin yapımı azalır ve anemi meydana gelir.

Çocuklarda demir eksikliği anemisinin bulguları çok çeşitlidir.

Demir Eksikliği Anemisi Belirtileri

Demir eksikliği anemisi belirtileri şunlardır;

  • Solukluk,
  • Halsizlik, yorgunluk,
  • İştahsızlık
  • Baş dönmesi,
  • Egzersisle çabuk yorulma
  • Çarpıntı,
  • Boy uzaması ve kilo alımında duraklama.

Bazı hastalarda hiç yakınma olmayabilir. Öğrenme güçlüğü, gelişimsel gecikme ve davranış problemleri de olabilir. Çocuklarda zeka ve psikolojik gelişimi de olumsuz olarak etkilenir. Demir eksikliği bağışıklık sistemini de bozarak sık geçirilen üst ve alt solunum yolları enfeksiyonlarına yol açabilir. 

PİKA

Pika demir eksikliği anemisinin diğer bir bulgusudur. Yiyecek dışı maddelerin yenilmesi anlamına gelir. Buz, toprak, kireç, gibi Bunların yenilmesi demir eksikliğine yol açar.

Demir eksikliği anemisi neden olur?

  • Vücutta Demir emiliminde bir bozukluk varsa (Çölyak hastalığında olduğu gibi),
  • Travma, ağır adet kanamaları veya mide kanaması gibi aşırı kan kaybı sözkonusu ise,
  • Diyetle demir alımı yetersiz ise; Bu durum çok fazla inek sütü alan çocuklarda, bir yaşından önce inek sütü verilen bebeklerde, et tüketiminin az olduğu çocuklarda, demir takviyesi almayan anne sütü ile beslenen bebeklerde söz konusudur.
  • İnek sütü içerdiği bir protein aracılığı ile barsakta hasar yaratarak gizli kan kaybı yoluyla demir eksikliği yapar. Ayrıca aşırı alınan inek sütü barsaktan demir emilimini bozar. Bu nedenle bir yaşından önce bebeklere inek sütü verilmesi önerilmez.

Demir eksikliği anemisi tanısı nasıl konulur?

  • Yakınmalar ve diyetle ilgili ayrıntılı öykü.
  • Çocuğun hızlı büyüdüğü erken çocukluk dönemlerinde demir eksikliği anemisi sık görülür. Anne sütü ile beslenmenin kesildiği veya ek gıdaların ağırlık kazandığı 6. aydan itibaren iki yaşına kadar olan dönem risklidir. Ayrıca daha ileri yaşlarda ergenlik dönemi de riskli dönemdir.
  • Fizik muayene.
  • Laboratuar testleriyle kan hemoglobin seviyesi, demir düzeyi, kan yaymasında eritrositlerin incelenmesi yapılır.
  • Diğer kansızlık nedenlerini dışlamak için testler yapılır.

Demir eksikliği anemisi nasıl tedavi edilir?

  • Demir içeren ilaçlar ile en az üç ay tedavi verilir.Bu vücuttaki demir depolarının doldurulmasına yardım eder.
  • Demir tedavisi ile beraber antiasid ilaçlar ve süt alınması barsaklardan demir emilimini bozar.
  • Demir tedavisi aç karına alınmalıdır.
  • Demir tedavisi c vitamini içeren portakal suyu ile verilirse emilim artar.
  • Demir eksikliği anemisi ağır ise kan transfüzyonu yapılabilir.
  • Mide barsak sisteminde emilimde bozukluk gibi bazı özel durumlarda da damardan IV demir tedavisi uygulanabilir.
  • Ayrıca tedavide diyet ile demir alımı azlığı dışında bir neden varsa nedene yönelik tedavi yapılır.

Örneğin; ağır ve uzun süren adet kanamalarını azaltan tedaviler, diyetde inek sütü alımının azaltılması gibi...

Çocuğunuzda Demir eksikliği anemisi varsa ne yapmalısınız?

Eğer çocuğunuzda demir eksikliği anemisi varsa;

  • Çocuğunuzun demir ilaçlarını doktorunuzun önerdiği şekilde aldığını kontrol ediniz.
  • Diyetinizde demirden zengin besinlerin olmasına dikkat ediniz. Örneğin kırmızı et, tavuk, balık, yumurta, fasulye, baklagiller, üzüm, gibi.
  • Yemeklerde vitamin C içeren portakal mandalina gibi meyvelerin alınması barsaklardan demir emilimini artırır.
Prof. Dr. Suna EmirProf. Dr. Suna EmirÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Doktoru Çocuk Hematoloji - Çocuk Onkoloji
0312 504 4342