Prof. Dr. Suna EmirProf. Dr. Suna Emir Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Doktoru Çocuk Hematoloji - Çocuk OnkolojiProf. Dr. Suna EmirİletişimMenü

Aşılarla İlgili Sık Sorulan Sorular

Aşılarla İlgili Sık Sorulan Sorular

Aşılar Ne Yapar?

Aşılar, vücudu hastalıkla savaşmaya hazırlayarak çalışır. Her biri, belirli bir hastalığa neden olan ölü veya zayıflamış bir mikrop (veya parçalarını) içerir.

Vücut, o mikrobun belirli kısımlarını tanıyan antikorlar yaparak hastalıkla savaşmaya çalışır. Bu kalıcı veya uzun süreli devam eden yanıt, bir kişi gerçek hastalığa maruz kalırsa, antikorların zaten yerinde olduğu ve vücudun bununla nasıl mücadele edeceğini bildiği ve kişinin hastalanmadığı anlamına gelir. Buna bağışıklık denir.

Ülkemizde aşıların yaygın kullanılmaya başlamasından bu yana, kızamık ve difteri gibi bir zamanlar yaygın olan çocukluk hastalıklarının sayıları önemli ölçüde azaldı. Aşılar milyonlarca çocuğu tehlikeli hastalıklardan koruyarak, binlerce hayat kurtardı.

Aslında, bazı hastalıklar o kadar nadirdir ki, anne-babalar bazen kendi çocukları için bu aşının gerekli olmadığını sorarlar. Ancak aşılarla önlenebilen hastalıkların çoğu, çok nadir görülmesine rağmen dünyada ve ülkemizde hala görülmektedir.

Aşı yapılması bağışıklık sistemini zayıflatacak mı?

Hayır aşı bağışıklık sistemini zayıflatmaz. Bağışıklık sistemi, suçiçeği virüsü gibi bir mikropla doğal olarak karşılaşsa da aşı yoluyla ona maruz kalsa da antikorlar üretir. Bir hastalığa karşı aşı olmak, başka bir hastalığa karşı bağışıklık tepkisini zayıflatmaz.

Aşı ile önlemesi Gereken Hastalık ortaya çıkabilir mi?

Ölü (öldürülen) bakteri veya virüs ya da bakteri veya virüsün sadece bir kısmı ile yapılan herhangi bir aşının çocukta hastalığın ortaya çıkmasına neden olması neredeyse imkansızdır.

Sadece zayıflamış canlı virüsler suçiçeği ve kızamık-kabakulak-kızamıkçık (KKK) aşıları nadiren çocukta hastalığın hafif formunu geliştirebilir. Ancak, hastalığa neden olan virüsün bir çocuğa bulaşmasına kıyasla neredeyse her zaman çok daha hafif bir tablo olur. Bununla birlikte, kanser tedavisi görenler gibi bağışıklık sistemi zayıflamış çocuklar için bu aşılar sorunlara neden olabilir. Bu nedenle önerilmez.

Okuldaki Diğer Tüm Çocuklar Aşılanmışsa Neden Çocuğumu Aşılatmalıyım?

Herkes aşılanırsa tek bir çocuğun hastalığa yakalanma şansının düşük olduğu doğrudur. Ancak çocuğunuz, okuldakiler dışındaki insanlara da maruz kalıyor ve eğer bir kişi aşıları atlamayı düşünürse, başkaları da aynı şeyi düşünüyor olabilir. Aşılanmamış her çocuk, oldukça bulaşıcı hastalıkların yayılması için bir şans daha verir.

Bir Seferde Bu Kadar Çok Aşı Olmak Bebeğime Zarar Verebilir mi?

Bebeklerin düşündüğünüzden daha güçlü bağışıklık sistemleri vardır ve aşılardan aldıklarından çok daha fazla mikropla başa çıkabilirler. Aslında aşılardaki mikrop miktarı, bebeklerin bağışıklık sistemlerinin her gün uğraştığı mikropların sadece küçük bir yüzdesidir.

Bazen çocuklar aşıya hafif ateş veya kızarıklık gibi tepki verebilir. Ancak ciddi reaksiyon riski, genellikle önledikleri ciddi hastalıklarla ilişkili sağlık riskleriyle karşılaştırıldığında oldukça azdır.

Aşılar çocuğumda kötü bir etkiye neden olabilir mi?

Aşılara karşı en yaygın reaksiyonlar küçüktür ve şunları içerir:

  • Enjeksiyonun yapıldığı yerde kızarıklık ve şişme,
  • Ateş,
  • Aşı yapılan yerde ağrı.

Nadir durumlarda, aşılar, nöbetler veya şiddetli alerjik reaksiyonlar gibi daha ciddi sorunları tetikleyebilir. Çocuğunuzun gıda veya ilaca karşı alerjisi varsa veya daha önce aşı ile ilgili bir sorunu varsa, herhangi bir aşı yapılmadan önce bunu doktora bildirin. Her yıl milyonlarca çocuk güvenli bir şekilde aşılanmakta ve çok azı ciddi yan etkiler yaşamaktadır.

Aşılar veya Timerosal Otizme Neden Olur mu?

Çok sayıda çalışma, aşılar ve otizm (hafif ila şiddetli iletişim ve sosyal etkileşim becerilerinde bozulma ile karakterize bir gelişimsel bozukluk) arasında hiçbir bağlantı bulamamıştır. Tıp Enstitüsü'nün (IOM) 2004 tarihli çığır açan bir raporu, timerosalin (1930'lardan beri aşılarda koruyucu olarak kullanılan organik bir cıva bileşiği) otizme neden olmadığını buldu.

2004 IOM raporuna göre timerosal'in otizmle bağlantılı olduğunu gösteren hiçbir kanıt yok. Yine de, çocuklukta cıva ve diğer ağır metallere maruz kalmayı azaltma çabası içinde, timerosal 1999'da çocuk aşılarından çıkarılmaya başlandı. Şimdi, bebekler ve küçük çocuklar için aşılar hiç veya çok az timerosal içeriyor.

Peki son yıllarda artan otizm oranlarını ne açıklayabilir? Birincisi, değişen derecelerde semptomlar gösteren daha fazla çocuğa uygulanabilecek daha geniş bir otizm tanımı var. Sağlık uzmanları arasında durum hakkında daha fazla farkındalık da daha fazla tanı konulmasına yol açtı.

Rotavirüs aşısı olalım mı?

Rotavirüs, küçük çocuklarda ishalin en yaygın nedenlerinden biridir. İki farklı rotavirüs aşısı (RotaTeq ve Rotarix) şu anda mevcuttur ve çok güvenlidir. Bazı çalışmalar, intususepsiyon için çok küçük bir riske sahip olduklarını göstermektedir, ancak bu problem nadirdir. Bu aşıların çoğu rotavirüs enfeksiyonu vakasını ve neredeyse tüm şiddetli vakaları önlediği gösterilmiştir.

Biz şu anda tüm bebeklere sıvı olarak ağızdan verilecek bu aşıları öneriyoruz. Bebeğin düzenli aşılama takvimine göre - 2 aylık, 4 aylık ve 6 aylık RotaTeq veya 2 aylık ve 4 aylıkken Rotarix yapıyoruz.

Aşı yaptıktan sonra bağışıklık ne kadar sürer?

Kızamık için iki aşı veya hepatit B serisi gibi birkaç aşı, hayatınız boyunca sizi bağışık hale getirebilir. Tetanoz gibi diğerleri uzun yıllar dayanır, ancak hastalığa karşı sürekli koruma sağlamak için belirli aralıklar ile tekrar gerekir. Aşıların kaydını tutmak önemlidir, böylece doktorunuz, çocuklarınızın ne zaman bir aşıya ihtiyacı olduğunu bilir. 

Grip aşısı olalım mı?

Çocuklarımıza her yıl grip aşısı genel olarak önerilir. Geçen yıl aşılanmış olmak, bu yıl grip virüsleri sürekli değiştiği için birini gribe yakalanmaktan korumaz. Aşı, virüsün en güncel suşlarını içerecek şekilde her yıl güncellenir. Grip aşısı, ortalama bir insanın gribe yakalanma şansını % 80'e kadar azaltır.

Yine de grip benzeri semptomlara neden olabilecek tüm virüslerin bulaşmasını önleyemez, bu nedenle aşılanmak, grip mevsiminde birinin hastalanmayacağının garantisi değildir. Yine de, aşı olan biri grip olsa bile, semptomlar genellikle daha az ve daha hafif olacaktır.

Prof. Dr. Suna EmirProf. Dr. Suna EmirÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Doktoru Çocuk Hematoloji - Çocuk Onkoloji
0312 504 4342